Aterojenik Plazma İndeksi ile Demir Metabolizması Arasındaki İlişkinin Araştırılması

Özet (Abstract)

Amaç: Demir, vücudumuz için oldukça önemli bir elementtir; ancak hücre içi kararsız demir yükü, reaktif oksijen türlerinin oluşmasına ve hücresel hasara yol açabilmektedir. Çalışmamız ile kardiyovasküler hastalıklar için önemli bir risk faktörü olan plazma lipid düzeyi ile demir metabolizması arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 2015-2023 yılları arası Kardiyoloji Polikliniği’nde takip edilen 559 hastadan alınan veriler retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet ve kan tetkiklerinin sonuçları hastane veri tabanından alınarak SPSS 26.0 ile analiz edilmiştir. Aterojenik Plazma İndeksi (AIP) log (trigliserit /yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol) hesabı ile elde edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 36,73±13,92 yıl olup kadın erkek cinsiyet dağılımı ise 452/107 kişi şeklinde idi. Hastalar AIP düzeylerine göre -0,3 ile 0,1 arası düşük risk, 0,1 ile 0,24 arası orta risk ve 0,24'ün üzeri yüksek risk olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Gruplar arasında AIP düzeyi arttıkça yaş ortalamasının ve erkek cinsiyet dağılım yüzdesinin arttığı izlendi ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,001). Gruplar arasında demir düzeyi istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiş iken (p=0,056) demir bağlama kapasitesi, total demir bağlama kapasitesi, transferrin, transferrin saturasyonu ve ferritin düzeyi istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermişti; p değerleri sırasıyla 0,005; 0,029;0,023; 0,014 ve <0,001 şeklinde idi. Sonuç: Demir metabolizması parametreleri kardiyovasküler hastalıkların tanı ve takibinde oldukça önemli bir yol gösterici olabilir.