Türkiye’de Ortodonti Alanında Yapılmış Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Özet (Abstract)

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi’nde Ortodonti Ana Bilim Dalı’nda 1968 ile 2023 yılları arasında yayımlanmış olan tezlerin yıllara, türlerine, kullanılan dizinlere, yayımlandığı üniversitelere, çalışma alanlarına ve sayfa sayılarına göre dağılımını bibliyometrik analizle tespit etmek ve ilgili tezlerin mevcut durumunu ve gelişimini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: YÖK Ulusal Tez Merkezi sitesinde Detaylı Tarama sekmesi kullanılarak Ortodonti Ana Bilim Dalı seçilerek yapılan taramada 1745 adet yayımlanmış teze ulaşılmıştır. Elde edilen veriler Microsoft Excel programına aktarılarak listelenmiştir. Microsoft Excel programında tezlerin türlerine, kullanılan dizinlere, yayımlandığı üniversitelere, çalışma alanlarına, yıllara ve sayfa sayılarına göre dağılımı listelenmiştir. Verilerin analizinde temel istatistiksel yöntemler (toplam, yüzdeler, minimum, maksimum, ortalama, sıklık tabloları ve bu tablolara dayalı grafikler) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma bulgularına göre diş hekimliğinde uzmanlık tezi türünde 611, doktora tezi türünde 1053 ve yüksek lisans tezi türünde ise 81 tez yayımlanmıştır. Ortodonti alanındaki lisansüstü tezlerde toplamda 6351 dizin kullanıldığı görülmüştür. En çok tez yayımlayan üç üniversite sırasıyla Marmara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi olarak belirlenmiştir. Tezler çalışma alanlarına göre kategorize edildiğinde en fazla klinik çalışmalar ile ilgili tezler olduğu tespit edilmiştir. 2018 yılı en fazla tezin yayımlandığı yıldır. Tezlerin ortalama olarak 117,07 sayfa uzunluğunda olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Diş hekimliğinde uzmanlık sınavının yapılmaya başlanmasıyla lisansüstü tez sayılarında ciddi bir artışın yaşandığı ve doktora tezi türünde yayımlanan tezlerin yıllara göre oransal olarak azaldığı sonucuna varılmıştır. Tez sayısında özellikle 2014 yılından sonra ciddi bir artış gözlenmiştir. Ortodonti alanında yapılan lisansüstü tezlerde klinik çalışmalar ağırlıklı olmasına rağmen son yıllarda bilgisayar destekli deneysel çalışmalara ilgi giderek artmaktadır.