Akut Gastroenteritli Çocuklarda Rotavirüs ve Adenovirüs Sıklığı: Altı Yıllık Değerlendirme

Özet (Abstract)

Amaç: Akut gastroenterit, özellikle yenidoğanlar ve beş yaş altı çocuklarda yüksek morbidite ve mortalite oranları ile seyreden ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Çocukluk döneminde görülen gastroenterit vakalarının %70–80’inde viral etkenler sorumlu tutulmaktadır. Bu viral etkenler arasında en sık karşılaşılanlar rotavirüs ve adenovirüstür. Bu çalışmada, 0–5 yaş aralığında gastroenterit ön tanısı almış çocuk hastalarda rotavirüs ve adenovirüs antijen pozitifliğinin belirlenmesi ve bu pozitifliğin cinsiyet, yaş, ay, mevsim ve yıllara göre dağılımının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 2017–2022 yılları arasında Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne başvurmuş ve akut gastroenterit ön tanısı ile Mikrobiyoloji Laboratuvarına dışkı örneği gönderilmiş 0–5 yaş arası çocuk hastaların verileri kullanılarak retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Rotavirüs ve adenovirüs antijenlerinin tespiti, immünokromatografik kaset test yöntemi ile yapılmıştır. Bulgular: Toplamda 4099 çocuğa ait 5119 dışkı örneği değerlendirilmiş, rotavirüs pozitiflik oranı %6,7, adenovirüs pozitiflik oranı ise %9,0 olarak saptanmıştır. Rotavirüs pozitifliğinin kız ve erkek çocuklarda birbirine yakın oranda seyrettiği (p>0,05), pozitifliğin daha sık 13–24 ay grubunda görüldüğü (p>0,05), Ocak–Nisan aylarında artış gösterdiği (p>0,05) ve özellikle ilkbahar ile kış mevsimlerinde yoğunlaştığı gözlemlenmiştir (p>0,05). Adenovirüs pozitifliği de cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermemekle birlikte (p>0,05), en sık 0–12 ay grubunda rastlanmıştır (p>0,05). En yüksek adenovirüs pozitiflik oranları Aralık, Ocak ve Temmuz aylarında kaydedilmiş olup (p>0,05), adenovirüs pozitiflik oranlarının mevsimlere göre genel olarak birbirine yakın seyrettiği ve en düşük oranın sonbahar mevsiminde görüldüğü saptanmıştır (p>0,05). Sonuç: Gelişmekte olan ülkelerde viral gastroenterit etkenleri, önemli ölçüde çocuk ölümlerine neden olurken; gelişmiş ülkelerde bu enfeksiyonlar klinik ve ekonomik yük açısından dikkat çekmektedir. Türkiye ve benzeri ülkelerde, rotavirüs ve adenovirüs gibi viral etkenlerin sıklığının düzenli olarak izlenmesi ile yaş, cinsiyet, ay ve mevsimsel dağılımların dikkate alınması, halk sağlığı politikalarının şekillendirilmesine katkı sağlayacaktır.