Türkiye'de Hemşirelik Alanında Total Diz Protezi Konulu Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de hemşirelik alanında total diz protezi konusunda yapılan lisansüstü tezlerin özelliklerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Aralık 2024 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi arşivinden taranarak bilgisayar ortamında yürütülmüştür. Arama motorunda “total diz protezi”, “total diz artroplastisi”, “diz protezi”, “total diz” anahtar kelimeleri ile toplamda 685 teze ulaşılmış; dahil edilme kriterlerini karşılayan, erişim sağlanabilen hemşirelik alanında 53 tez değerlendirilmeye alınmıştır. Değerlendirilen tez verileri Excel'de işlenmiş ve SPSS sürüm 27'de analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sayı ve yüzde olarak sunulmuştur. Bulgular: Çalışmada değerlendirmeye alınan tezlerin %18,9’unun 2023 yılında tamamlandığı ve %69,8’inin yüksek lisans tezi olduğu belirlenmiştir. Değerlendirilen tezlerin %94,3'ü tek danışman ile yürütülmüş olup tez danışmanlarının %51,8'i yardımcı doçent/doktora öğretim üyesidir. Tezlerin %56,6'sı cerrahi hastalıkları hemşireliği alanında ve %35,8’i tanımlayıcı niteliktedir. Tezlerin örneklem ortalaması 93,28±52,78 (minimum:17, maksimum:344, median:80)’tir. Tezlerin %49,1’inin örneklem aralığı 51-100'dür. Tez konuları incelendiğinde geniş bir yelpazede konuların ele alındığı ve %43,4'ünün ağrı temasını işlediği görülmüştür. Tezlerin veri toplama aşamaları incelendiğinde %49,1’inin ameliyat öncesi ve sonrası dönemi kapsadığı belirlenmiştir. Sonuç: Total Diz Protezi konulu tezlerin sayısında belirgin bir artış olduğunu, bu tezlerin yarısından fazlası yüksek lisans tezi olduğu ve doktora tezlerinde genellikle randomize kontrollü araştırma tasarımı kullanılırken, yüksek lisans tezlerinde ağırlıklı olarak tanımlayıcı araştırma tasarımı kullandığı belirlenmiştir.