Kronik Hastalığa Sahip Yaşlı Bireylerde Hastalığa Uyum İle Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı 65 yaş ve üstü kronik hastalığa sahip bireylerde hastalığa uyum ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: İlişki arayan tanımlayıcı özellikte olan bu araştırma 65 yaş ve üstü kronik hastalığı bulunan 229 hasta ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri hastaların sosyo-demografik ve klinik özelliklerini sorgulayan “Kişisel Bilgi Formu”, “Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği”, “Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği” ve “Standardize Mini Mental Test” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi Independent t testi, One vay ANOVA ve korelasyon analizleri kullanılarak elde edilmiştir. p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Kronik hastalığa sahip yaşlıların Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği puan ortalaması 79,838±14,203, Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği puan ortalaması 52,616±5,308 bulunmuştur. Kronik hastalığı diyabet olan bireylerin hastalığa uyum ölçeği alt boyuttan aldığı puan hipertansiyon olanlardan daha yüksektir (p<0,05). Çalışma sonucunda evli bireylerin, ilaç kullanmadan önce son kullanma tarihini kontrol edenlerin, ilaçları uygun zaman aralıklarında ve düzenli kullanan bireylerin akılcı ilaç kullanım ölçeğinden aldıkları puan arasında pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Ancak yaş, kullanılan ilaç sayısı ve hastalık sayısı ile akılcı ilaç kullanımı ölçeğinden aldıkları puan arasında negatif yönlü bir ilişki vardır (p<0,05). Sonuç: Çalışma sonucunda diyabet tanısı alan bireylerin hipertansiyon tanısı alan hastalara göre hastalığa uyumunun daha yüksek olduğu bulunmuştur. Hastaların akılcı ilaç kullanım ölçeği kontrol inançları, subjektif norm ve niyetleri arttıkça hastalığa uyumlarının da arttığı bulunmuştur.